Nauki Humanistyczne i Społeczne

Rocznik Historii Prasy Polskiej

Zawartość

Rocznik Historii Prasy Polskiej | 2021 | t. 24 | No 3 |

Pobierz PDF Pobierz RIS Pobierz Bibtex

Abstrakt

Artykuł zawiera przegląd periodyków wydawanych dla Niemców galicyjskich w Stanisławowie i Lwowie w pierwszej połowie XX w. Omawiane tytuły odzwierciedlają zróżnicowanie kulturalne, socjalne i wyznaniowe Niemców będących potomkami kolonistów osiedlonych pod koniec XVIII w. w zaborze austriackim, czyli w Galicji. Kres wydawania tej prasy, jak i istnienia tej małej społeczności w Polsce południowej przyniósł atak Niemiec na Polskę w 1939 r. i wcielenie Galicji Wschodniej do Związku Radzieckiego.
Przejdź do artykułu

Bibliografia


Prasa
„Evangelisches Gemeindeblatt für Galizien und die Bukowina”, 1904‒1918.
„Evangelisches Gemeindeblatt. Amtliches Organ der evangelischen Kirchenbehörde”, 1920‒ 1939.
„Deutsches Volksblatt für Galizien”, 1907‒1918.
„Ost‑Deutsches Volksblatt”, 1922‒1939.
„Mennonitisches Gemeindeblatt für Österreich”, 1913‒1917, 1920‒1939.


Opracowania
Alabrudzińska E., Kościoły ewangelickie na kresach wschodnich II Rzeczypospolitej, Toruń 1999.
Bachmann A., Galiziens Mennoniten im Wandel der Zeiten. Ihre Geschichte und ihre Familien, Backnang 1984.
Bibliografia Historii Polski XIX i XX wieku, t. III: 1865–1918, wol. 3, red. D.U. Ścięgosz-Karpińska, Warszawa 2017.
Brożek A., Niemcy zagraniczni w polityce kolonizacji pruskich prowincji wschodnich 1886– 1918, Poznań 1989.
Das Deutschtum in Galizien. Seine geschichtliche Entwicklung und gegenwärtige Lage, Lemberg 1914.
Grodziski S., Historia ustroju społeczno‑politycznego Galicji 1772–1848, Wrocław i in.1971.
Heckel H., 10 Jahre „Ostdeutsches Volksblatt” — 25 Jahre „Deutsches Volksblatt”, „Ost- ‑Deutsches Volksblatt“. Jubiläums‑Ausgabe, nr 40, 2.10.1932, s. 2–3.
Heckel H., Das Deutsche Volksblatt für Galizien, „Schaffen und Schauen”, z. 5‒6, styczeń/ luty 1932, s. 43‒44.
Kaschnitz K., Prasa niemiecka w Polsce, „Sprawy Narodowościowe” 1932, nr 6, s. 595– 622.
Kowalak T., Prasa niemiecka w Polsce 1918‒1939. Powiązania i wpływy, Warszawa 1971.
Kuhn W., Bevölkerungsstatistik des Deutschtums in Galizien, Wien 1930.
Mazur G., Życie polityczne polskiego Lwowa 1918–1939, Kraków 2007.
Müller E., Einfluß der NS‑Ideologie auf die ehem.[alige] deutsche Volksgruppe in Polen am Beispiel der Galiziendeutschen und ihres „Ostdeutschen Volksblattes”, „Jahrbuch Weichsel‑Warthe“ 1998, s. 98‒104.
Müller S., Von der Ansiedlung bis zur Umsiedlung. Das Deutschtum Galiziens, insbeson- dere Lembergs 1772‒1940, Marburg/Lahn 1961.
Müller S., Galizien und sein Deutschtum. Eine Dokumentation aus Sepp Müllers Nachlaß ergänzt durch Unterlagen des Hilfskomitees der Galiziendeutschen 1948‒1951, t. 1, red. E. Müller, Stuttgart 1999.
Röskau-Rydel I., Die deutschsprachige Presse in Kleinpolen 1918 bis 1939 zwischen Ablehnung und Akzeptanz der nationalsozialistischen Ideologie am Beispiel des Ostdeutschen Volksblattes, des Evangelischen Gemeindeblattes für Galizien und die Bukowina sowie der Dornfelder Blätter, [w:] Regionen des östlichen Europas im 20. Jahrhundert. Nationalsozialismus und Regionalbewusstsein im östlichen Europa, red. B. Olschowsky i I. Loose, München 2016, s. 81–102.
Röskau-Rydel I., Galizien, [w]: Galizien, Bukowina, Moldau, wyd. I. Röskau‑Rydel, Ber- lin 1999, s. 15–212.
Röskau-Rydel I., Powstanie „Evangelisches Gemeindeblatt für Galizien und die Bukowina” [Ewangelickiej Gazety Gminnej dla Galicji i Bukowiny] i jej znaczenie, [w:] Prasa w warsztacie badawczym historyka, red. K. Karolczak i K. Meus, Kraków 2017, s. 102‒ 110.
Schneider L., 1907–1932. Unser Volksblatt — ein Jubilar, „Ost‑Deutsches Volksblatt”. Jubiläums‑Ausgabe, nr 40, 2.10.1932, s. 4–5.
Sprawozdanie Urzędu Wojewódzkiego we Stanisławowie do MSW. Departament Polityczny, Wydział Narodowościowy w Warszawie z dn. 29 marca 1939 r., [w:] Galizien und die Galiziendeutschen (1914‒1940). Kontext und Quellen, red. K. Boeckh, Herne 2018, s. 226‒227.
Zamorski K., Informator statystyczny do dziejów społeczno‑gospodarczycj Galicji. Ludność Galicji w latach 1857–1910, Kraków – Warszawa 1989.
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Isabel Röskau-Rydel
1
ORCID: ORCID

  1. Instytut Neofilologii, Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN, ul. Studencka 5 PL 30-116 Kraków
Pobierz PDF Pobierz RIS Pobierz Bibtex

Abstrakt

W spisywanych przez 34 lata prywatnych dziennikach Michała Römera problematyka prasowa nigdy nie dominowała, zapiski diarysty (okresowo także redaktora i publicysty) mogą wszakże stanowić istotne uzupełnienie przede wszystkim wiedzy o różnojęzycznej prasie wileńskiej lat 1911–1915, czynnie przez autora współtworzonej. W latach późniejszych stanowią świadectwo bardzo rozległych lektur prasowych piszącego, starającego się krytycznie śledzić i subiektywnie komentować burzliwe przeobrażenia wielojęzycznych gazet i czasopism Polski i Litwy okresu 1915–1920 na tle ówczesnych przeobrażeń politycznych, ustrojowych i wojennych.
Przejdź do artykułu

Bibliografia

Römer M., Dzienniki, t. I –VI, Warszawa 2017–2018.
Bibliografia historii Polski XIX i XX wieku, t. III: 1865–1918, wol. I, Warszawa 2000, wol. III, Warszawa 2017.
Jurkowski R., „Gazeta Wileńska” i „Głos Kijowski”. (Z dziejów polskiej prasy radykalno-‑liberalnej na Litwie i Ukrainie w 1906 roku), „Kwartalnik Historii Prasy Polskiej” 1987, nr 4, s. 59–84.
Paczkowski A., Prasa polska w latach 1918–1939, Warszawa 1980.
Sawicki J., Michał Römer a problemy narodowościowe na ziemiach byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego, Toruń 1998.
Sawicki J., „Przegląd Wileński” w latach 1911–1915, cz. 1–2, „Zapiski Historyczne” 1994, z. 4, s. 41–56; 1995, z. 1, s. 30–62.
Smalianczuk A., W poszukiwaniu idei narodowej. „Krajowość” początku XX w. jako próba ideologii „Polaków litewskich”, „Sprawy Narodowościowe. Seria Nowa” nr 49 (2017), s. 1–11.
Solak Z., Między Polską a Litwą. Życie i działalność Michała Römera 1880–1920, Kraków 2004.
Zienkiewicz T., Informacje o litewskim życiu kulturalnym w „Gazecie Wileńskiej” (1906), [w:] W kręgu kultury litewskiej, red. nauk. W. Piłat, Olsztyn 1991, s. 117–127.
Žurnalistikos enciklopedija, Vilnius 1997.
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Krzysztof Woźniakowski
1
ORCID: ORCID

  1. Uniwersytet Pedagogiczny im. KEN ul. Podchorążych 2, PL 30-084 Kraków (Prof. em.)
Pobierz PDF Pobierz RIS Pobierz Bibtex

Abstrakt

W okresie II wojny światowej piłsudczycy w Wielkiej Brytanii wydawali nieregularnie ukazujący się biuletyn „Listy z Londynu”. Na jego łamach krytykowali premiera rządu RP gen. Władysława Sikorskiego, a w jeszcze większym stopniu jego następcę — Stanisława Mikołajczyka za ustępstwa wobec Związku Sowieckiego oraz uleganie naciskom brytyjskim i amerykańskim.
Przejdź do artykułu

Bibliografia

„Listy z Londynu” 1942–1945.
Adamczyk A., Piłsudczycy w izolacji (1939–1954). Studium z dziejów struktur i myśli politycznej, Bełchatów 2008.
Duraczyński E., Rząd polski na uchodźstwie 1939–1945. Organizacja, personalia, polityka, Warszawa 1993.
Duraczyński E., Turkowski R., O Polskę na uchodźstwie. Rada Narodowa Rzeczypospolitej Polskiej 1939–1945, Warszawa 1997.
Dymarski M., Stosunki wewnętrzne wśród polskiego wychodźstwa politycznego i wojskowego we Francji i w Wielkiej Brytanii 1939–1945, Wrocław 1999.
Friszke A., Życie polityczne emigracji, Warszawa 1999.
Kwiecień M., Wśród potępieńczych swarów. Prawne aspekty rozliczeń politycznych wśród uchodźstwa polskiego we Francji i Wielkiej Brytanii 1939–1943, Kraków 2013.
Rostocki W., Stosowanie Konstytucji kwietniowej w okresie drugiej wojny światowej 1939– 1945, Lublin 1988.
Waingertner P., Konspiracja trzech pokoleń. Związek Młodzieży Polskiej „Zet” i ruch zetowy (1886–1996), Łódź 2017.
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Krzysztof Tarka
1
ORCID: ORCID

  1. Instytut Historii, Uniwersytet Opolski, ul. Strzelców Bytomskich 2, PL 45-084 Opole

Abstrakt

Autor analizuje ukazujące się w 1945 i 1946 roku wydania tygodnika dla dzieci „Świerszczyk” i rekonstruuje stworzony w nich obraz II wojny światowej. Pyta o to, jak czasopismo odnosiło się do walk zakończonych w nieodległej przeszłości. Czy — a jeśli tak, to w jaki sposób — przypominało ofiary wojny? I czy przywoływało lub kreowało jej bohaterów?
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Marcin Zaborski
1
ORCID: ORCID

  1. Instytut Nauk Społecznych SWPS, Uniwersytet Humanistycznospołeczny, ul. Chodakowska 19/31, PL 03-815 Warszawa

Abstrakt

Szukanie odpowiedzi na pytanie, jakie partyjne struk-tury i instytucje oraz stojący na ich czele politycy PZPR mieli decydujący wpływ na działanie prasy, radia i telewizji i tym samym realizowaną z ich udziałem politykę propagandową w I połowie lat 70., stanowi główny temat zaprezentowanych rozważań. Przeprowadzona analiza zachowanych źródeł historycznych pozwoliła stwierdzić, że na co dzień sterowano pracą wymienionych środków masowego przekazu z poziomu wydziałów propagandy KC PZPR. Te z kolei podlegały nadzorowi przez członków Biura Politycznego i Sekretariatu KC PZPR Jana Szydlaka i Jerzego Łukaszewicza.
Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Jacek Wojsław
1
ORCID: ORCID

  1. Instytut Mediów, Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej, Uniwersytet Gdański, ul. Bażyńskiego 4, PL 80-952 Gdańsk
Pobierz PDF Pobierz RIS Pobierz Bibtex

Abstrakt

„Kultura” wydawana przez Jerzego Giedroycia w latach 1947–2000 odgrywała dużą rolę w kształtowaniu postaw społeczeństwa polskiego. Formuła reportażu oferuje wiarygodny sposób przedstawienia rzeczywistości i przestrzeń do refleksji. W artykule uwagę badawczą skoncentrowano na reportażach publikowanych w ostatniej dekadzie wydawania pisma, co pozwoliło w sposób wielopłaszczyznowy ukazać m.in. jednostkę w obliczu zmiany.
Przejdź do artykułu

Bibliografia

Artykuły
Ascherson N., Oświęcim, „Kultura” 1989, nr 10 (505).
Brodziński K., Dzierżyńskiego, obecnie Erkindik, „Kultura” 1996, nr 1 (580) – 2 (581).
Brodziński K., Kaukaskie oko cyklonu, „Kultura” 1995, nr 4 (571).
Brodziński K., Lenin za gumę do żucia, „Kultura” 1969, nr 11 (266).
Jerz T., Niedziela w Oświęcimiu, „Kultura” 1989, nr 10 (505).
Jerz T., Pęknięty mur, „Kultura” 1990, nr 1 (508) – 2 (509).
Jerz T., Ruch Społeczeństwa Alternatywnego, „Kultura” 1987, nr 3 (474).
Jerz T., Trzecia fala, „Kultura” 1989, nr 9 (504).
Król M., Cnoty „Kultury”, „Zeszyty Literackie” 1989, nr 26.
Kurski J ., Koszyłowce, „Kultura” 1993, nr 1 (544) – 2 (545).
Morawski J ., Charkowskie memento, „Kultura” 1991, nr 10 (529).
Redakcja, Sen i jawa, „Kultura” 1992, nr 10 (541).
Rozmowa Krzysztofa Pomiana z Jerzym Giedroyciem, „Kultura” 1992, nr 1 (532) – 2 (533).
Strońska A., Gorzki smak wolności, „Kultura” 1996, nr 11 (590).
Strońska A., Nad Smotrycz, za Zbrucz, „Kultura” 1996, nr 12 (591).
Strońska A., Pod tryzubem, „Kultura” 1998, nr 6 (609).
Strońska A., Rozbierz się i dokazuj, „Kultura” 1999, nr 7 (622) – 8 (623).
Strońska A., Tłumokracja, „Kultura” 2000, nr 7 (634) – 8 (635).
Strońska A., Wilno: coraz dalej, „Kultura” 2000, nr 10 (637).
Szadura E., Święta Góra Grabarka, „Kultura” 1994, nr 6 (561).
Szczygieł M., Miasteczko, które nie widzi nadziei, „Kultura” 1991, nr 12 (531).
Tuszyńska A., Listy z Syberii, „Kultura” 1991, nr 1 (520) – 2 (521).
Tuszyńska A., Modlitewnik „Na Polskom jazykie”, „Zeszyty Historyczne” 1990, nr 91.
Tuszyńska A., Odwrócona klepsydra, „Kultura” 1991, nr 10 (529).
Tuszyńska A., Pamięć za talony, „Kultura” 1990, nr 3 (510).
Tuszyńska A., Uczniowie Schulza, „Kultura” 1993, nr 4 (547).
Tuszyńska A., W oczach Polaków. Polacy i Rosjanie. Życie codzienne w Warszawie w latach 1865–1905, „Zeszyty Historyczne” 1987, nr 81.
Wandycz P., Czy emigracja jest jeszcze potrzebna?, „Kultura” 1989, nr 10 (505).
Wilk M., Samopas na Kanin Nos, i z powrotem (II), „Kultura” 1996, nr 4 (583).
Wilk M., Samopas na Kanin Nos, i z powrotem (III), „Kultura” 1996, nr 6 (585).
Wilk M., Samopas na Kanin Nos, i z powrotem (III), „Kultura” 1996, nr 6 (585).
Wilk M., Samopas na Kanin Nos, i z powrotem, „Kultura” 1995, nr 11 (578).
Żyrek‑Horodyska E., „Język tylko wtedy żyje, kiedy ma korzenie”. Strategie intertekstualne w reportażach Wołoka oraz Wilczy notes Mariusza Wilka, „Media — Kultura — Komunikacja Społeczna” 2018, nr 1(14).

Opracowania
Berberyusz E., Książę z Maisons‑Laffitte, Gdańsk 1995.
Danilewicz‑Zielińska M., Szkice o literaturze emigracyjnej, Wrocław 1992.
Friszke A., Czas KOR‑u. Jacek Kuroń a geneza „Solidarności”, Kraków 2011.
Friszke A., Machcewicz P., Habielski R., Druga Wielka Emigracja 1945–1990, t. 1–3 Warszawa 1999.
Giedoryc J., Autobiografia na cztery ręce, Warszawa 2006.
Giza H.M., Ostatnie lato w Maisons‑Laffitte. Jerzy Giedroyc, Zofia Hertz, Henryk Giedroyc, sierpień 2000 r. – listopad 2001 r., Wrocław 2007.
Grochowska M., Jerzy Giedroyc. Do Polski ze snu, Warszawa 2014.
Herling‑Grudziński G., Dziennik pisany nocą 1993–2000, t. 3, Kraków 2012.
Hofman I., Ukraina, Litwa, Białoruś w publicystyce paryskiej „Kultury”, Poznań 2003.
Jerzy Giedroyc. Redaktor, polityk, człowiek, red. K. Pomian, Lublin 2001.
Kąkolewski K., Reportaż, [w:] Słownik literatury polskiej XX wieku, Wrocław 1993.
Korek J., Paradoksy paryskiej „Kultury”. Styl i tradycja myślenia politycznego, Lublin 2000.
Kornat M., Niezwykła koniunktura, niewykorzystane szanse (Jerzy Giedroyc i Okrągły Stół 1989), [w:] Aktualność przesłania paryskiej „Kultury” w dzisiejszej Europie. Zbiór studiów, red. Ł. Jasina, J. Kłoczowski, A. Gil, Lublin 2007.
Kowalczyk A.S., Giedroyc i „Kultura”, Wrocław 1999.
Kowalczyk A.S., Od Bukaresztu do Laffitów. Jerzego Giedroycia rzeczpospolita epistolarna, Sejny 2006.
McQuail D., Teoria komunikowania masowego, przekład: M. Bucholc, A. Szulżycka, red. T. Goban‑Klas, Warszawa 2008.
Mencwel A., Wizja w redakcji. Rozmowa z Jerzym Giedroyciem, [w:] Redaktor. 20 lat bez „Kultury”, red. I. Hofman, Lublin 2020.
Pleszczyński J., Reportaż prasowy z filozoficznej perspektywy, [w:] Reportaż a przemiany społeczne po 1989 roku, red. K. Wolny‑Zmorzyński, W. Furman, Kraków–Rzeszów 2005.
Pogonowska E., Rozpoznawanie Rosji? Rozpoznawanie siebie? O prozie dokumentarnej Mariusza Wilka, [w:] Nowe dwudziestolecie (1989–2009), red. H. Gosik, Warszawa 2010.
Prasowe gatunki dziennikarskie, red. K. Wolny‑Zmorzyński, A. Kaliszewski, J. Snopek, W. Furman, Warszawa 2014.
Słownik terminologii medialnej, red. W. Pisarek, Kraków 2006.
Sokołowska K., Wojciecha Tochmana reportaże z katolickiej Polski. Forma jako narzędzie perswazji i jej związek z literackością, [w:] Tradycja i przyszłość genologii, red. D. Kulesza, Białystok 2013.
Strońska A., Piłsudczyk, którego pokochała Litwa, [w:] Jerzy Giedroyc. Redaktor, polityk i człowiek, red. K. Pomian, Lublin 2001.
Supruniuk M.A., Uporządkować wspomnienia. Nieautoryzowane rozmowy z Jerzym Giedroyciem, Toruń 2011.
Szczygieł M., Tochman W., Reportaż – opowieść o tym, co się wydarzyło naprawdę, [w:] Biblia dziennikarstwa, red. A. Skworz, A. Niziołek, Kraków 2010.
Tuszyńska A., Rosjanie w Warszawie, Paryż 1990.
Wojtak M., Gatunki prasowe, Lublin 2004.
Wolny‑Zmorzyński K., Poetyka polskiego reportażu po 1989 roku. Zarys problematyki, [w:] Reportaż a przemiany społeczne po 1989 roku, red. K. Wolny‑Zmorzyński, W. Furman, Kraków – Rzeszów 2005
Wolny‑Zmorzyński K., Reportaż. Jak go napisać? Poradnik dla słuchaczy studiów dziennikarskich, Warszawa 2004.

Rozmowy i źródła internetowe
Brodziński K.: https://uk.linkedin.com/in/konrad‑brodzinski‑2b33158 [dostęp: 14.12.2019].
Korespondencja mailowa z Agatą Tuszyńską z kwietnia 2019 r.
Rozmowa telefoniczna z Pawłem Smoleńskim z 12 kwietnia 2019 r.
Rozmowa z Jarosławem Kurskim, 10 czerwca 2019 r.
Wpis Mariusza Szczygła na portalu Instagram z 4 lipca 2019 r.



Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Justyna Maguś
1
ORCID: ORCID

  1. Instytut Nauk o Komunikacji Społecznej i Mediach, Uniwersytet Marii-Curie Skłodowskiej, ul. Głęboka 45, PL 20-612 Lublin
Pobierz PDF Pobierz RIS Pobierz Bibtex

Abstrakt

Artykuł jest analizą sytuacji finansowej największych wydawców czasopism w Polsce i strategii radzenia sobie w sytuacji spadku sprzedaży egzemplarzowej i przychodów reklamowych.
Przejdź do artykułu

Bibliografia

Babbie E., Podstawy badań społecznych, przeł. W. Betkiewicz, Warszawa 2009.
Biblioteka Narodowa, Ruch wydawniczy w liczbach, https://www.bn.org.pl/raporty-bn/ruch- wydawniczy-w-liczbach.
Branża czasopism w Europie — statystyki i fakty, https://www.statista.com/topics/3852/ma-gazine-industry-in-europe/.
Branża magazynów w USA — statystyki i fakty, https://www.statista.com/topics/1265/maga-zines/ .
Chwastyk‑Kowalczyk J., Rynek czasopism literacko‑artystycznych w Polsce po 1989 r., „Rocznik Bibliologiczno‑Prasoznawczy” 2013, t. 5/16 , s. 83–117.
Compaine B.M., Consumer Magazines at the Cross‑roads: A Study of General and Special Interest Magazines, White Plains, NY 1974.
Dąbrowska‑Cendrowska O., Zmieniająca się rzeczywistość polskiej prasy kobiecej 1989–2019, Kielce 2020.
Dzierżyńska‑Mielczarek J., Oblicza polskiego rynku medialnego, Kielce 2013.
Dzierżyńska‑Mielczarek J., Rynek mediów w Polsce. Zmiany pod wpływem nowych technologii cyfrowych, Warszawa 2018.
Dzierżyńska‑Mielczarek J., The Magazine Market in Poland, „Rocznik Bibliologiczno-Prasoznawczy” 2017, nr 9/20, s. 13–24.
Dziomdziora W. i in., Strategia rozwoju rynku medialnego w Polsce 2015–2020, http://sztukamediafilm.pl/wp-content/uploads/2014/09/SMF-Strategia-rozwoju-rynku-medialnego-w-Polsce-2015-2020.pdf
Filas R., Dwadzieścia lat przemian polskich mediów (1989–2009) w ujęciu periodycznym, „Zeszyty Prasoznawcze” 2010, nr 3–4, s. 27–54.
Filas R., Polskie czasopisma w XXI wieku: rozwój czy kryzys? „Zeszyty Prasoznawcze” 2007, nr 1–2, s. 11–50.
Grzegorczyk P., Czy musimy repolonizować media? Analiza zagranicznego kapitału w Polsce, https://klubjagiellonski.pl/2015/09/14/czy-musimy-repolonizowac-media-ana- liza-zagranicznego-kapitalu-w-polsce/.
IWP, Rynek prasy, https://www.iwp.pl/rynek‑wydawcow/.
Klimkiewicz B., Krajobraz medialny w Polsce: struktura własności i pluralizm mediów, [w:] Własność medialna i jej wpływ na pluralizm oraz niezależność mediów, pod red. B. Klimkiewicz, Kraków 2005.
Kowalski T., Jung B., Media na rynku. Wprowadzenie do ekonomiki mediów, Warszawa 2006.
Lawrence R.G., Radcliffe D., Schmidt T.R., Practicing Engagement: Participatory journalism in the Web 2.0 era, http://dx.doi.org/10.1080/17512786.2017.1391712.
Littau J., https://threadreaderapp.com/thread/1088503510184927233.html.
Mielczarek T., Monopol, pluralizm, koncentracja. Środki komunikowania masowego w Polsce w latach 1989–2006, Warszawa 2007.
Mielczarek T., Tygodniki opinii w zmieniającej się rzeczywistości, Kraków 2018.
Naisbitt J., Megatrendy. Dziesięć nowych kierunków zmieniających nasze życie, Poznań 1997.
Polskie Badania Czytelnictwa, „Audyt ZKDP rozpowszechnianie prasy”; I–IX 2019, I–IX 2020 rok.
Press Club, Rejestr Dzienników i Czasopism, http://pressclub.pl/rejestr‑dziennikow‑i- ‑czasopism/.
Szetela M. i in., Struktura własności mediów w Polsce. Prasa, radio, telewizja (stan na maj 2017), https://cmwp.sdp.pl/download/struktura‑wlasnosci‑10‑02‑18/.
Total market circulation of magazines in the United Kingdom (UK) 2011–2018, https://www. statista.com/statistics/322379/magazine-circulation-in-the-uk-2011-2013/.
WAN‑IFR A, The building blocks of a reader revenue tech stack, https://wan‑ifra.org/in- sight/the‑building‑blocks‑of‑a‑reader‑revenue‑tech‑stack/.
Watson A., Women's and general magazine brand readers in the United Kingdom 2019–2020, https://www.statista.com/statistics/379051/magazine‑reach‑by‑sector‑and‑nation‑uk/.
Żabiński R., Tendencje na rynku czasopism w Polsce w XXI wieku, „Rocznik Historii Prasy Polskiej” 2012, z. 1, s. 133–148.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Jolanta Dzierżyńska-Mielczarek
1
ORCID: ORCID

  1. Katedra Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytet Jana Kochanowskiego, ul. Świętokrzyska 21D, PL 25-406 Kielce
Pobierz PDF Pobierz RIS Pobierz Bibtex

Abstrakt

Artykuł koncentruje się na wizerunku kibiców sportowych w rysunkach satyrycznych publikowanych na łamach „Przeglądu Sportowego” w latach 1921– 1939. Omówione również zostały prezentowane przez karykaturzystów postawy widowni, które zostały skonfrontowane z wiedzą na temat zachowań ówczesnej publiczności. Podjęto próbę odczytania kontekstu powstania wybranych prac. Zastanowiono się także nad ich przekazem skierowanym do czytelników. Udało się ponadto ustalić autorów większości analizowanych rysunków.
Przejdź do artykułu

Bibliografia

Źródła

Prasa
„Przegląd Sportowy” 1921–1939.
„Angora” 2011–2012.

Inne
Co piłka robi z człowiekiem? Młodość, futbol i literatura — antologia, oprac. J. Borowczyk, W. Hamerski, il. H. Sawka, Poznań 2012.
Narodowe Archiwum Cyfrowe, Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny — Archiwum Ilustracji, sygn. 1‑S‑96‑3, Uroczystości 25‑lecia klubu sportowego Cracovia w Krakowie, 05.1932 r.
Narodowe Archiwum Cyfrowe, Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny — Archiwum Ilustracji, sygn. 1‑M‑1397‑3, Międzynarodowy motocyklowy wyścig górski w Wiśle, 17.07.1932 r.
Narodowe Archiwum Cyfrowe, Koncern Ilustrowany Kurier Codzienny — Archiwum Ilustracji, sygn. 1‑S‑856‑4, Trójmecz lekkoatletyczny Polska — Belgia — Węgry na Stadionie Wojska Polskiego im. Marszałka Józefa Piłsudskiego w Warszawie [zdjęcie], 09.1936 r.
Piłka w grze. Międzynarodowy Konkurs na Rysunek Satyryczno‑Humorystyczny [katalog wystawy], Warszawa 2012.

Artykuły
Szczepłek S., Pożegnanie Żylety z Łazienkowskiej, „Rzeczpospolita”, 15.11.2008 r., www.rp.pl [dostęp: 20.07.2020].
Woytek, 25 lat flagi „Żyleta”, „Legioniści.com”, 19.11.2010 r., www.legionisci.com [dostęp: 20.07.2020].

Opracowania
Beniuk Sz., O piłkarskich trybunach Lwowa lat 30. XX wieku na łamach prasy sportowej. Wybrane aspekty, „Prace Naukowe Akademii im. Jana Długosza w Częstochowie. Kultura Fizyczna” 2018, t. XVII, nr 1, s. 23–57.
Bergmann O., „Prawdziwa cnota krytyk się nie boi…”. Karykatura w czasopismach satyrycznych Drugiej Rzeczypospolitej, Warszawa 2012.
Chełmecki J., Kultura masowa a sport w Polsce w okresie międzywojennym, „Prace Naukowe. Kultura Fizyczna” 2003, t. 5, s. 77–88.
Daraszkiewicz M., Kibice chuligani w polskiej piłce nożnej. Od II Rzeczypospolitej przez PRL po XXI wiek. Wybrane aspekty — studium przypadku, [w:] Sport i zdrowie. Historia, prawo, społeczeństwo, red. K. Łukomiak, Łódź 2020, s. 27–49.
Gaszyński P., Zanim powstała liga. Almanach rozgrywek piłkarskich w Polsce w latach 1919–1926, t. I: sezon 1919, Kraków 2019.
Gawkowski R., Encyklopedia klubów sportowych Warszawy i jej najbliższych okolic w latach 1918–39, Warszawa 2007.
Goksiński J., Klubowa historia piłki nożnej do 1939 roku, Warszawa 2013.
Gowarzewski A., Encyklopedia piłkarska FUJI. Mistrzostwa Polski. Ludzie 1918–1939, t. 51, Katowice 2017.
Górska H., Lipiński E., Z dziejów karykatury polskiej, Warszawa 1977.
Kakareko K., Karykatura jako narzędzie polityki państwa, „Czasopismo Prawniczo- ‑Historyczne” 2017, z. 2, s. 295–311.
Kaszuba E., Państwowotwórcza rola Polskiego Radia w II Rzeczypospolitej w świetle pisma „Radio” / „Antena”. Wybrane zagadnienia, Kraków 2019.
Lipoński W., Sport, literatura, sztuka, Warszawa 1974. Malinowski M., Polszczyzna, głuptasie! Dylematy poprawnościowe i ciekawostki, Katowice 2021, s. 296–297.
Mazurkiewicz M., Motywy sportowe w polskiej sztuce międzywojennej — rekonesans, „Literatura i Kultura Popularna” 2016, t. 22, s. 75–89.
Michaldo T., „Skandaliczne wybryki antyżydowskie na boisku K.S. Cracovii”, czyli o wzroście nastrojów antysemickich w Krakowie w połowie 1937 roku, „Kwartalnik Historii Żydów” 2014, nr 3, s. 583–596.
Mielech S., Gole, faule i ofsajdy, Warszawa 1957.
Paczkowski A., Prasa polska w latach 1918–1939, Warszawa 1980.
Sahaj T., Fani futbolowi. Historyczno‑społeczne studium zjawiska kibicowania, Poznań 2007.
Siekiera R., Początki polskiej publicystyki sportowej w ujęciu genologicznym. „Przegląd Sportowy” w latach 1921–1925, Łódź 2016.
Sieradzka A., Moda w przedwojennej Polsce, Warszawa 2013.
Sikorski T., Karykatura polityczna jako źródło do badań nad historią Drugiej Rzeczypospolitej. Postulaty badawcze, „Historia i Polityka” 2009, nr 1, s. 63–81.
Szarota T., Niemcy i Polacy. Wzajemne postrzeganie i stereotypy, Warszawa 1996.
Tuszyński B., Prasa i sport, Warszawa 1981.
Tuszyński B., Rzut oka na główne kierunki rozwoju polskiej prasy sportowej do 1939 roku, „Rocznik Historii Czasopiśmiennictwa Polskiego” 1973, t. 12, z. 4, s. 495–515.
Tuszyński B., Sprintem przez prasę sportową, Warszawa 1975.
Wilczyńska B., Żydzi i Polacy na boiskach międzywojennego Krakowa, czyli co piłka nożna może powiedzieć o społeczeństwie, „Studia Judaica” 2015, nr 2, s. 293–319.
Wryk R., Akademicki Związek Sportowy 1908–1939, Poznań 1990.

Przejdź do artykułu

Autorzy i Afiliacje

Szymon Beniuk
1
ORCID: ORCID

  1. doktorant nauk historycznych na Wydziale Nauk Historycznych i Pedagogicznych Uniwersytetu Wrocławskiego

Instrukcja dla autorów


  1. Oryginalne artykuły i książki do recenzji można przesyłać pod adresem redakcji: Rocznik Historii Prasy Polskiej, Instytut Bibliotekoznawstwa i Informacji Naukowej Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, ul. Podchorążych 2, 30-084 Kraków.

  2. W liście polecającym autor musi stwierdzić, że praca została wykonana zgodnie z normami etycznymi oraz że nie została opublikowana w innym czasopiśmie.

  3. Praca winna być zaopatrzona w tytuł, abstrakt (objętość maksymalnie do 550 znaków) oraz streszczenie (objętość maksymalnie do 3000 znaków); zawierać pełne imię i nazwisko autora (autorów) oraz miejsce pracy (uczelnia, instytut), adres i nr telefonu (faksu), e-mail.

  4. Do pracy może być dołączony materiał ilustracyjny w postaci fotografii lub rysunków. Podpisy pod rycinami należy załączyć na oddzielnej stronie. W przypadku tabel należy oznaczyć je cyframi arabskimi, zaopatrzyć tytułem (opisem) zamieszczonym nad tabelą.

  5. Artykuły przeznaczone do druku nie mogą przekraczać, wraz z tabelami i ilustracjami jednego arkusza wydawniczego, tzn. 40 tys. znaków, 22 stron maszynopisu standardowego (30 wierszy, 60 znaków w wierszu). Winny być dostarczone w formie wydruku (2 egz.) i towarzyszącej mu płytki CD lub DVD, napisane w standardzie edytora Microsoft Word, grafika w standardzie JPG, TIFF, EPS, BMP, PCX. W wydruku musi być uwzględniony sposób zapisu, właściwy dla Rocznika Historii Prasy Polskiej (kursywa, cudzysłowy, wytłuszczenia, interpunkcja) w przypisach i w tekście głównym, za wyjątkiem zapisu nazwisk w przypisach (w wydruku bez spacjowania).

  6. Nadesłane prace podlegają recenzji.

  7. Korektę autorską należy odesłać do Redakcji w terminie do 7 dni.

  8. Zgłoszenie artykułu do czasopisma jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na opublikowanie w wersji papierowej i elektronicznej (lub równoważnej).

 

Ta strona wykorzystuje pliki 'cookies'. Więcej informacji