How to search?
advanced search
Humanities and Social Sciences

Studia Socjologiczne

Studia Socjologiczne

Description

STUDIA SOCJOLOGICZNE is a Polish sociological quarterly, published since 1961. Its publishers are the Polish Academy of Sciences (represented by the Institute of Philosophy and Sociology and the Committee on Sociology), as well as the Faculty of Philosophy and Sociology, University of Warsaw (from 2013).

STUDIA SOCJOLOGICZNE welcomes articles in Polish and English from all sociological fields and neighbouring disciplines (as long as the authors apply a broadly defined sociological approach). Preference is given to texts that contribute to the advancement of social theory and are empirically grounded and innovative in their conceptual and methodological outlook. More at www.studiasocjologiczne.pl .

Articles published in STUDIA SOCJOLOGICZNE are indexed in Scopus, EBSCO, CEEOL, CEJSH, Social Science Citation Index, Social Scisearch, Proquest, Index Copernicus. Full texts are available online for EBSCO subscribers (SocINDEX with Full Text), as well as in open access through the Polish Academy of Sciences online journal reading room: http://journals.pan.pl/dlibra and (since 2016) at www.studiasocjologiczne.pl ("Archives").

ISSN
ISSN 0039-3371, e-ISSN 2545-2770
Publishers
Instytut Filozofii i Socjologii PAN, Komitet Socjologii PAN, Wydział Socjologii UW

Editors

Editor in Chief

Jacek Wasilewski (Institute of Political Studies, Polish Academy of Sciences) e-mail: jwasilew@swps.edu.pl

Managing Editor

Barbara Gruszka (Institute of Philosophy and Sociology, Polish Academy of Sciences) e-mail: bgruszka@ifispan.waw.pl

Associate Editors

Wojciech Adamek (Jagiellonian University) – Classical Sociological Theory; Book-reviews; Letters and Polemics

Marta Bucholc (University of Warsaw, Rheinische Friedrich-Wilhelms-Universität Bonn) – Humanistic Sociology

Henryk Domański (Institute of Philosophy and Sociology, Polish Academy of Sciences) – Social Structure and Mobility

Anna Horolets (University of Warsaw) – Social Anthropology

Piotr Jabkowski (Adam Mickiewicz University in Poznan) – Statistical Editor; Quantitative Research Methods; Quality of Life Studies

Katarzyna Kajdanek (University of Wroclaw) – Urban Sociology; Community Studies

Łukasz Krzyżowski (University of Science and Technology – AGH Krakow, Humboldt University)– Demography and Migration Studies; Qualitative Research Methods

Magdalena Nowicka (Humboldt-Universität zu Berlin) – Ethnicity; Collective Identity; Sociological Theory

Marta Olcoń-Kubicka (Institute of Philosophy and Sociology, Polish Academy of Sciences) – Economic Sociology

Krzysztof Pietrowicz (Nicolaus Copernicus University) – Contemporary Sociological Theory; Science and Technology Studies

Mikołaj Stanek (Universidad de Salamanca) – Sociology of Religion, Demographic Analysis

Tomasz Szlendak (Nicolaus Copernicus University) – Sociology of Culture; Sociology of Family

Journal Office Address

00-330 WARSZAWA, Nowy Świat 72, room 235

phone: (+48-22) 657-28-61, fax: (22) 826-78-23

e-mail: redakcja@studiasocjologiczne.pl

OPEN ACCESS POLICY
In order to popularize knowledge and advance science, the full content of articles published in "Studies in Theological Sciences" is made available on the Internet on an open access basis, i.e. free of charge and without technical restrictions.

License

Articles in the journal are published under license: Creative Commons CC by ND ( https://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/)


The author grants the publisher a non-exclusive license under which the author retains the copyright. The user may share the article (copy and distribute it in any medium and format) and adapt it (change and create on its basis for any purpose, including commercial) under the following conditions:
• acknowledgment of authorship - the article should be properly labeled (include the author's name, article title, journal title and number, and DOI number), provide a link to the license, and indicate if changes have been made to the article.
• under the same conditions - when processing an article or creating based on it, you must distribute your work under the same license as the original;
• no additional restrictions - you cannot use legal or technological means that restrict others from using the article under the terms of the license.

Archiving

Texts of articles are archived in the Periodicals Reading Room of the Polish Academy of Sciences ( https://journals.pan.pl/snt). This platform provides journals with: open-access dissemination and long-term storage; document metadata description compliant with the Dublin Cor metadata standard; the ability to use mechanisms Open Access Initiative Protocol for Metadata Harvesting (OAI-PMH), which allows integration with search engines and databases; the ability to track statistics on deposited documents.

Author rights
Authors will keep their full copyright while maintaining scholarly usage rights. The Polish Academy of Sciences will receive the rights for publishing and distribution.
  • Volumes
  • Instructions for authors

Select number

Content

Studia Socjologiczne | 2021 | No 4

1 Ideologia klasy średniej: od modernizacyjnego projektu do niespełnionej obietnicy
Krzysztof Lepczyński
Studia Socjologiczne | 2021 | No 4 | 5-31 | DOI: 10.24425/sts.2021.139720
Keywords: klasy społeczne klasa średnia ideologia neoliberalizm
Download PDF Download RIS Download Bibtex

Abstract

Artykuł analizuje, często pomijany, ideologiczny wymiar klasy średniej. Jego celem jest zebranie rozproszonych spostrzeżeń na ten temat i wpisanie ich we współczesną dyskusję o kształcie, kondycji i znaczeniu klasy średniej. Tekst przedstawia obecną w polskiej socjologii w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku i po roku 2000 krytykę dominującego wówczas podejścia do analizy klasowej. Ukazuje klasę średnią jako postulat, typ idealny wzorowany na krajach rozwiniętych i część modernizacyjnego projektu czasów transformacji, a co za tym idzie obietnicę składaną zarówno państwom, jak i jednostkom. Wskazując na aktualność i ponadlokalny zasięg przytaczanej krytyki, autor dowodzi, że klasa średnia to część hegemonicznej, neoliberalnej ideologii. Tym samym definiuje klasę średnią jako przestrzeń intersubiektywności, społeczny konstrukt reprodukujący się w oparciu o własną wizję i centralną kategorię współczesnego systemu społeczno-ekonomicznego.
Go to article

Bibliography

1. Althusser, Louis. 1976. Ideologie i aparaty ideologiczne państwa. Wskazówki do badań. Przekład Andrzej Staroń. In: L. Althusser. Positions. Paris: Editions Sociales.
2. Atkinson, Anthony B., Andrea Brandolini. 2011. On the Identification of the “Middle Class”. Society for the Study of Economic Inequality. Working Paper Series. http://www.ecineq.org/milano/WP/ECINEQ2011-217.pdf. Dostęp 27.10.2020.
3. Banerjee, Abhijit V., Esther Duflo. 2008. What Is Middle Class about the Middle Classes around the World? Journal of Economic Perspectives, 22, 2: 3–28. DOI:10.1257/jep.22.2.3.
4. Barbehön, Marlon, Michael Haus. 2015. „Middle Class and Welfare State – Discursive Relations”. Critical Policy Studies, 9, 4: 473–84. DOI 10.1080/19460171. 2015.1009840.
5. Beck, Ulrich. 2002. Społeczeństwo ryzyka. W drodze do innej nowoczesności. Przekład Stanisław Cieśla. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
6. Bell, Daniel. 1975. Nadejście społeczeństwa postindustrialnego. Próba prognozowania społecznego. Przekład zbiorowy. Warszawa: Instytut Badania Współczesnych Problemów Kapitalizmu.
7. Berger, Peter L., Thomas Luckmann. 1983. Społeczne tworzenie rzeczywistości. Przekład Józef Niżnik. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy.
8. Block, Fred, Margaret R. Somers. 2020. Karl Polanyi. Krytyka wolnorynkowego fundamentalizmu. Przekład Joanna Bednarek i Agnieszka Kowalczyk. Poznań: Wydawnictwo Ekonomiczne Heterodox.
9. Boltanski, Luc, Eve Chiapello. 2005. The New Spirit of Capitalism. Przekład Gregory Elliott. London: Verso.
10. Bourdieu, Pierre. 1996. Physical Space, Social Space and Habitus. Vilhelm Aubert Memorial Lecture. Oslo: University of Oslo, the Institute for Social Research.
11. Bourdieu, Pierre. 2006. Dystynkcja. Społeczna krytyka władzy sądzenia. Przekład Piotr Biłos. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
12. Bourdieu, Pierre, Löic J.D. Wacquant. 2001. Zaproszenie do socjologii refleksyjnej. Przekład Anna Sawisz. Warszawa: Oficyna Naukowa.
13. Burris, Val. 1986. The Discovery of the New Middle Class. Theory and Society, 15, 3: 317–49.
14. Cannon, Lynn Weber. 1980. On the absolute or relative basis of perception: The case for middle class identification. Social Indicators Research, 8, 3: 347–63. DOI: 10.1007/BF00292645.
15. CBOS. 2020. Klasa niższa, średnia i wyższa. Charakterystyka w oparciu o autoidentyfikacje Polaków. Komunikat z badań 61/2020. Warszawa: Fundacja Centrum Badania Opinii Społecznej. https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2020/K_061_20. PDF. Dostęp 28.07.2021.
16. Clarke, John, Tony Jefferson, Brian Roberts. 2003. Subcultures, Cultures and Class: a Theoretical Overview. In: T. Jefferson i S. Hall, eds. Resistance Through Rituals. Youth Subcultures in Post-War Britain. London: Taylor & Francis, 9–74.
17. Crăciun, Magdalena, Ștefan Lipan. 2020. Introduction: The Middle Class in Post-socialist Europe: Ethnographies of Its “Good Life”. East European Politics and Societies, 34, 2: 423–40. DOI: 10.1177/0888325420902509.
18. De Angelis, Massimo. 2010. The Production of Commons and the “Explosion” of the Middle Class. Antipode, 42, 4: 954–77. DOI: 10.1111/j.1467-8330.2010.00783.x.
19. Domański, Henryk. 1994. Społeczeństwa klasy średniej. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.
20. Domański, Henryk. 2002. Polska klasa średnia. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego.
21. Domański, Henryk. 2016. Omniworyzm jedzenia i stratyfikacja społeczna. Studia Socjologiczne 2, 221: 123–143.
22. Domański, Henryk. 2021. Klasa średnia i problem merytokracji. wszystkoconajwazniejsze.pl, 16 lipca 2021. https://wszystkoconajwazniejsze.pl/henryk-domanski-klasa-srednia-i-problem-merytokracji/. Dostęp 5.08.2021.
23. Donner, Henrike. 2017. The Anthropology of the Middle Class Across the Globe. Anthropology of This Century, 18 (1). http://aotcpress.com/articles/anthropology-middle-class-globe/. Dostęp 30.10.2020.
24. Drozdowski, Rafał. 1998. Kontrowersje wokół klasy średniej w Polsce lat dziewięćdziesiątych. Kultura i Społeczeństwo, 42, 1: 85–102.
25. Dunn, Elizabeth C. 2008. Prywatyzując Polskę. Przekład Przemysław Sadura. Warszawa: Wydawnictwo Krytyki Politycznej. 26. Eagleton, Terry. 1991. Ideology. An Introduction. London, New York: Verso.
27. Ehrenreich, Barbara, John Ehrenreich. 1977. The Professional Managerial Class. Radical America, 11, 2: 7–31.
28. Erikson, Robert, John H. Goldthorpe. 1992. The Constant Flux. A Study of Class Mobility in Industrial Societies. Oxford: Clarendon Press.
29. Fernandes, Leela. 2006. India’s New Middle Class. Minneapolis, MN: University of Minnesota Press.
30. Fisher, Mark. 2009. Capitalist Realism: Is There No Alternative? Winchester, UK; Washington, D.C.: Zero Press.
31. Gdula, Maciej, Przemysław Sadura, red. 2012a. Style życia i porządek klasowy w Polsce. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar.
32. Gdula, Maciej, Przemysław Sadura, red. 2012b. Style życia jako rywalizujące uniwersalności. W: M. Gdula, P. Sadura, red. Style życia i porządek klasowy w Polsce. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe Scholar, 15–70.
33. Giza-Poleszczuk, Anna. 2012. Znaczenie i przyszłość klasy średniej. Res Publica Nowa, 208, 18: 21–22.
34. Gouldner, Alvin Ward. 1979. The future of intellectuals and the rise of the new class. New York: Seabury Press.
35. Harvey, David. 2008. Neoliberalizm. Historia katastrofy. Przekład Jerzy Paweł Listwan. Warszawa: Instytut Wydawniczy Książka i Prasa.
36. Heiman, Rachel, Carla Freeman, Mark Liechty, eds. 2012. The Global Middle Classes: Theorizing through Ethnography. Santa Fe, NM: SAR Press.
37. Jacyno, Małgorzata. 1997. Iluzje codzienności. O teorii socjologicznej Pierre’a Bourdieu. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.
38. Jacyno, Małgorzata. 2004. Konsument jako romantyczny przedsiębiorca. Etos «nowej klasy średniej» w przekazie reklamowym w polskich mediach. W: H. Domański, A. Ostrowska, A. Rychard, red. Niepokoje polskie. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN, 347–60.
39. Jaeger, Mads Meier, Tally Katz-Gerro. 2008. The Rise of the Cultural Omnivore 1964-2004. The Danish National Center for Social Research. Working Paper. https://pure.vive.dk/ws/files/444063/WP_09_2008.pdf. Dostęp 9.10.2021.
40. Jameson, Frederic. 1994. The Seeds of Time. New York, Chichester, West Sussex: Columbia University Press.
41. Jameson, Fredric. 1979. Reification and Utopia in Mass Culture. Social Text, 1: 130–48. DOI: 10.2307/466409.
42. Kallis, Giorgos, Vasilis Kostakis, Steffen Lange, Barbara Muraca, Susan Paulson, Matthias Schmelzer. 2018. Research On Degrowth. Annual Review of Environment and Resources, 43, 1: 291–316. DOI: 10.1146/annurev-environ-102017-025941.
43. Karwacki, Arkadiusz, Tomasz Szlendak. 2020. Fulfilled promise or a tool of political rhetoric? Analysis of the consequences of the Polish “500+ Family” Program. Problemy Polityki Społecznej, 51: 75–98. DOI: 10.31971/pps/131160.
44. Kharas, Homi. 2017. The Unprecedented Expansion of the Global Middle Class: an Update. Global Economy and Development Program. Washington, DC: The Brookings Institution. https://www.brookings.edu/wp-content/uploads/2017/02/global_20170228_global-middle-class.pdf. Dostęp 5.08.2021.
45. Kocejko, Bartosz. 2021. Nowy ład podatkowy “pogrzebie klasę średnią”? Uspokajamy: za wcześnie na taki nekrolog. Oko Press. 20 maja 2021. https://oko.press/nowy-lad-podatkowy-pogrzebie-klase-srednia-uspokajamy-za-wczesnie-na-takinekrolog/. Dostęp: 5.08.2021.
46. Kochhar, Rakesh. 2015. AGlobal Middle Class Is More Promise than Reality. Washington, DC: Pew Research Center. https://www.pewresearch.org/global/2015/07/08/a-global-middle-class-is-more-promise-than-reality/. Dostęp: 5.08.2021.
47. Kukołowicz, Paula. 2019. Klasa średnia w Polsce. Czy istnieje polski self-made man? Warszawa: Polski Instytut Ekonomiczny. https://pie.net.pl/wp-content/uplo-ads/2019/09/PIE-Raport_Klasa_srednia.pdf. Dostęp: 28.07.2021.
48. Laclau, Ernesto, Chantal Mouffe. 2007. Hegemonia i socjalistyczna strategia. Przekład Sławomir Królak. Wrocław: Wydawnictwo Naukowe Dolnośląskiej Szkoły Wyższej Edukacji TWP.
49. Lamont, Michèle. 1992. Money, Morals, and Manners : The Culture of the French and American Upper-Middle Class. Chicago: University of Chicago Press.
50. Liechty, Mark. 2003. Suitably Modern: Making Middle-Class Culture in a New Consumer Society. Princeton, Oxford: Princeton University Press.
51. Matthews, Peter, Annette Hastings. 2013. Middle-Class Political Activism and Middle-Class Advantage in Relation to Public Services: A Realist Synthesis of the Evidence Base. Social Policy & Administration, 47, 1: 72–92. DOI: 10.1111/j.1467-9515.2012.00866.x.
52. Mokrzycki, Edmund. 1994. Nowa klasa średnia? Studia Socjologiczne, 132, 1: 37–52.
53. Nissanov, Zoya. 2017. What Does the Middle Class Refer To? W: Z. Nissanov, Economic Growth and the Middle Class in an Economy in Transition. The Case of Russia. New York: Springer International Publishing.
54. Nunn, Alex, Daniela Tepe-Belfrage. 2017. Disciplinary Social Policy and the Failing Promise of the New Middle Classes: The Troubled Families Programme. Social Policy and Society, 16, 1: 119–29. DOI: 10.1017/S1474746416000452.
55. OECD. 2019. Under Pressure: The Squeezed Middle Class. Paris: OECD Publishing. DOI: 10.1787/689afed1-en.
56. Ost, David. 2010. Obrachunek z kategorią «klasy» w dyskursie politycznym postkomunistycznej polski. W: M. Czyżewski, S. Kowalski, T. Tobako, red. Retoryka i polityka. Dwudziestolecie polskiej transformacji. Warszawa: Wydawnictwa Akademickie i Profesjonalne, 249–72.
57. Ost, David. 2015. Stuck in the Past and the Future: Class Analysis in Postcommunist Poland. East European Politics and Societies, 29, 3: 610–24. DOI: 10.1177/0888325415602058.
58. Pakulski, Jan, Malcolm Waters. 1996. The Death of Class. London, Thousand Oaks, CA: SAGE.
59. Piwowarski, Radosław. 2017. Czy polski system podatkowy jest progresywny? Analiza rozkładu obciążeń w zależności od formy zatrudnienia. Gospodarka w Praktyce i Teorii, 42, 1: 33–50. DOI: 10.18778/1429-3730.42.03.
60. Pluciński, Przemysław. 2010. Dyskurs klasowy polskiej socjologii potransformacyjnej: niedyskretny urok klasy średniej. W: P. Żuk, red. Podziały klasowe i nierówności społeczne. Refleksje socjologiczne po dwóch dekadach realnego kapitalizmu w Polsce. Warszawa: Oficyna Naukowa, 101–16.
61. Pressman, Steven. 2015. Defining and Measuring the Middle Class. Working Paper. Great Barrington, MA: American Institute for Economic Research. https://www.aier.org/wp-content/uploads/2016/10/WP007-Middle-Class.pdf. Dostęp 27.10.2020.
62. Sawulski, Jakub. 2019. Kogo obciążają podatki w Polsce? IBS Policy Paper 1/2019. Warszawa: Instytut Badań Strukturalnych. https://ibs.org.pl/app/uploads/2019/03/ IBS_Policy_Paper_01_2019.pdf. Dostęp 5.08.2021.
63. Sosnowska, Anna. 1997. Tu, tam – pomieszanie. Studia Socjologiczne, 147, 4: 61–85.
64. Sowa, Jan. 2011. Fantomowe ciało króla. Peryferyjne zmagania z nowoczesną formą. Kraków: Universitas.
65. Staniszkis, Jadwiga. 2001. Postkomunizm. Próba opisu. Gdańsk: słowo/obraz terytoria.
66. Suh, Doowon. 2002. Middle-Class Formation and Class Alliance. Social Science History, 26, 1: 105–37. DOI: 10.1017/S014555320001230X.
67. Szcześniak, Magda. 2016. Normy widzialności. Tożsamość w czasach transformacji. Warszawa: Fundacja Bęc Zmiana, Instytut Kultury Polskiej UW.
68. Świrek, Krzysztof. 2018. Teorie ideologii na przecięciu marksizmu i psychoanalizy. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
69. Tittenbrun, Jacek. 2016. Klasa średnia: mit czy byt? Studia Krytyczne/Critical Studies, 2: 62–85.
70. Vaughan-Whitehead, Daniel, Rosalia Vazquez-Alvarez, Nicolas Maître. 2016. Is the World of Work behind Middle-Class Erosion? In: D. Vaughan-Whitehead, ed. Europe’s Disappearing Middle Class? Cheltenham, UK, Northampton, MA, Geneva, Switzerland: Edward Elgar Publishing, International Labour Office, 1–61. https://ideas.repec.org/h/elg/eechap/17301_1.html. Dostęp 29.10.2020.
71. Wacquant, Loïc J.D. 2009. Punishing the Poor. Durham, NC: Duke University Press. DOI: 10.2307/j.ctv11smrv3.
72. Wacquant, Löic J.D. 1992. Making Class: The Middle Class(es) in Social Theory and Social Structure. In: S. McNall, R. Levine, R. Fantasia, eds. Bringing Class Back In. Boulder: Westview Press, 39–64.
73. Wiedmann, Thomas, Manfred Lenzen, Lorenz T. Keyßer, Julia K. Steinberger. 2020. Scientists’ warning on affluence. Nature Communications, 11, 1: 3–107. DOI: 10.1038/s41467-020-16941-y.
74. Wright, Erik Olin. 1996. The Continuing Relevance of Class Analysis — Comments. Theory and Society, 25, 5: 693–716. DOI: 10.1007/BF00188102.
75. Wright, Erik Olin. 2015. Understanding Class. London: Verso.
76. Wróblewski, Michał. 2016. Hegemonia i władza. Filozofia polityczna Antonia Gramsciego i jej współczesne kontynuacje. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
77. Zagórski, Zdzisław. 2002. Klasa średnia transformacji postkomunistycznej. Wybrane problemy. W: Z. Zagórski, red. Socjologiczne portrety grup społecznych. Wrocław: Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, 61–88.
78. Zalewski, Dariusz. 2011. Klasa średnia a ukryte państwo opiekuńcze. Polityka Społeczna, 444, 3: 1–9.
79. Zhang, Li. 2010. In Search of Paradise. Ithaca, NY: Cornell University Press.


Go to article

Authors and Affiliations

Krzysztof Lepczyński
1
ORCID: ORCID
  1. Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu
2 Odmiany polskiej tożsamości narodowej i ich konsekwencje dla postaw wobec mniejszości
Mateusz Grodecki
Studia Socjologiczne | 2021 | No 4 | 33-58 | DOI: 10.24425/sts.2021.139721
Keywords: tożsamość narodowa naród rasa nacjonalizm mniejszości etniczne
Download PDF Download RIS Download Bibtex

Abstract

Artykuł przedstawia wyniki badania poświęconego ilościowej eksploracji odmian tożsamości narodowej Polaków oraz analizuje, jak wyróżnione rodzaje tożsamości narodowej przekładają się na postawy wobec różnych mniejszości i innych narodów. W tym celu wykorzystuje dane z ilościowego badania kwestionariuszowego przeprowadzonego na próbie dorosłych Polaków (15 lat i starszych) losowanej z operatu adresowego (N=1005). Na podstawie analizy skupień metodą k-średnich wyróżnia trzy kategorie tożsamości narodowej: narodowych apatrydów, dążących do obywatelskości oraz kredencjonalistów. Wyniki badania pokazują również, że wyróżnione odmiany polskiej tożsamości narodowej w sposób istotny statystycznie różnicują i przewidują postawy wobec mniejszości etnicznych, religijnych i seksualnych oraz wobec innych narodów. Badanie potwierdza istnienie pewnych uniwersalnych wzorów definiowania tożsamości narodowej oraz zależności pokazujących wpływ kryteriów etnicznych, jak i posługiwania się większą liczbą kryteriów w definiowaniu tożsamości narodowej na bardziej wykluczające postawy. Bazując na reprezentatywnej próbie oraz polegając na metodzie analizy umożliwiającej zidentyfikowanie rozłącznych kategorii artykuł weryfikuje istniejące typologizacje polskiej tożsamości narodowej.
Go to article

Bibliography

1. Anderson, Benedict. 1983. Imagined Communities: Reflections on the Origin and Spread of Nationalism. London: Verso.
2. Ariely, Gal. 2012. Globalisation and the decline of national identity? An exploration across sixty‐three countries. Nations and Nationalism, 18, 3: 461–482.
3. Balogun, Bolaji. 2020. Race and racism in Poland: Theorising and contextualising ‘Polish-centrism’. The Sociological Review, 68, 6: 1196–1211. DOI: 10.1177/0038026120928883.
4. Billig, Michael. 1995. Banal Nationalism. London: Sage.
5. Bokszański, Zbigniew. 2002. Polacy o Polsce. Duma narodowa Polaków w perspektywie porównań międzynarodowych. Przegląd Socjologiczny, 52, 2: 89–108.
6. Bokszański, Zbigniew. 2005. Tożsamości zbiorowe. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
7. Bonikowski, Bart; Paul DiMaggio. 2016. Varieties of American popular nationalism. American Sociological Review, 81, 5: 949–980.
8. Breton, Raymond. 1988. From ethnic to civic nationalism: English Canada and Quebec. Ethnic and Racial Studies, 11, 1: 85–102. 9. Budyta-Budzyńska, Małgorzata. 2010. Socjologia narodu i konfliktów etnicznych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
10. Brubaker, Rogers. 1999. The Manichean myth: rethinking the distinction between ‘civic’ and ‘Ethnic’ nationalism. W: H. Kriesi, K. Armington, H. Siegrist, A. Wimmer, red. Nation and National Identity: The European Experience in Perspective. Chur and Zürrich: Verlag Rüegger, 55–71.
11. CBOS. 2015. Tożsamość narodowa i postrzeganie praw mniejszości narodowych i etnicznych. Komunikat z badań nr 106/2015. https://cbos.pl/SPISKOM.PO-L/2015/K_106_15.PDF. Dostęp 15.07.2021.
12. CBOS. 2018. Stosunek Polaków i Czechów do przyjmowania uchodźców. Komunikat z badań nr 87/2018. https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2018/K_087_18.PDF. Dostęp 15.08.2021.
13. CBOS. 2019a. 15 lat członkostwa Polski w Unii Europejskiej. Komunikat z badań nr 59/2019. https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2019/K_059_19.PDF. Dostęp 15.07.2021.
14. CBOS. 2019b. Stosunek Polaków do związków homoseksualnych. Komunikat z badań nr 90/2019. https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2019/K_090_19.PDF. Dostęp 15.08.2021.
15. CBOS. 2020. Stosunek do innych narodów. Komunikat z badań nr 31/2020. https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2020/K_031_20.PDF.
16. Conversi, Daniele. 2020. The ultimate challenge: Nationalism and climate change. Nationalities Papers, 48, 4: 625–636. DOI: 10.1017/nps.2020.18.
17. Duara, Prasenij. 2021. The Ernest Gellner Nationalism Lecture: Nationalism and the crises of global modernity. Nations and Nationalism, 27: 610–622. DOI: 10.1111/nana.12753.
18. Galent, Marcin; Kubicki, Pawel. 2012. New urban middle class and national identity in Poland. Polish Sociological Review, 179: 385.
19. Gellner, Ernest. 1997. Nationalism. New York: University Press.
20. Grodecki, Mateusz. 2021. Occasional Nationalists: The National Ideology of Ultras. Nationalities Papers, 49, 3: 562–575.
21. Green, Eva; Sarrasin, Oriane.; Fasel, Nicole; Staerklé, Christian. 2011. Nationalism and patriotism as predictors of immigration attitudes in Switzerland: A municipality‐level analysis. Swiss Political Science Review, 17, 4: 369–393.
22. Helbling, Marc; Reeskens, Tim; Wright, Matthew. 2016. The mobilisation of identities: A study on the relationship between elite rhetoric and public opinion on national identity in developed democracies. Nations and Nationalism, 22, 4: 744–767.
23. Hobsbawm, Eric J. 2007. Globalization, Democracy and Terrorism. London: Brown.
24. Jaskułowski, Krzysztof; Majewski, Piotr; Surmiak, Adrianna. 2018. Teaching the nation: History and nationalism in Polish school history education. British Journal of Sociology of Education, 39, 1: 77–91.
25. Jaskułowski, Krzysztof. 2019. The everyday politics of migration crisis in Poland: Between nationalism, fear and empathy. Cham: Palgrave Macmillan.
26. Jaskulowski, Krzysztof. 2020. The Politics of a National Identity Survey: Polishness, Whiteness, and Racial Exclusion. Nationalities Papers, 1–14. DOI: 10.1017/nps.2020.68.
27. Kantar Public. 2018. Społeczne kryteria polskości. Listopad 2018.
28. King, Anthony. (2000). Football fandom and post‐national identity in the New Europe. The British journal of sociology, 51, 3: 419–442.
29. Kilias, Jarosław. 2004. Wspólnota abstrakcyjna: Zarys socjologii narodu. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.
30. Kłoskowska, Antonina. 1996. Kultury narodowe u korzeni. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
31. Koseła, Krzysztof. 2003. Polak i katolik. Splątane tożsamości. Warszawa: Wydawnictwo IFiS PAN.
32. Kunovich, Robert 2009. The sources and consequences of national identification. American Sociological Review, 2009, 74, 4:573–593. DOI:10.1177/000312240907400404.
33. Kurczewski, Jacek. 2007. Self-identification structure in Opole Silesia and the Kashubia: A comparative analysis. Polish Sociological Review, 157, 1: 87–104.
34. Lemańczyk, Magdalena. 2010. Tożsamość narodowa pomorskich liderów mniejszości niemieckiej. Studia Socjologiczne, 198, 3: 99–110.
35. Lubbers, Marcel; Coenders, Marcel. 2017 Nationalistic attitudes and voting for the radical right in Europe. European Union Politics, 18, 1: 98–118.
36. Łuczewski, Michał. 2012. Odwieczny naród: Polak i katolik w Żmiącej. Toruń: Wydawnictwo Naukowe Uniwersytetu Mikołaja Kopernika.
37. MacQueen, James. 1967. Some methods for classification and analysis of multivariate observations. W: L. M. Le Cam; J. Neyman, red. Proceedings of the fifth Berkeley symposium on mathematical statistics and probability. Berkeley: University of California Press, 281–297.
38. Medrano, Juan Díez. 2005. Nation, Citizenship and Immigration in Contemporary Spain. International Journal on Multicultural Societies, 7: 133–56.
39. Nowicka, Ewa. 1990. Dystans wobec innych ras i narodów w społeczeństwie polskim. W: E. Nowicka, red. Swoi i obcy. Warszawa: Instytut Socjologii Uniwersytetu Warszawskiego, 155–210.
40. Nowicka, Ewa; Łodziński, Sławomir. 2001. U progu otwartego świata: poczucie polskości i nastawienia Polaków wobec cudzoziemców w latach 1988-1998. Kraków: Zakład Wydawniczy Nomos.
41. Pierzchała, Marcin. 2011. Społeczne kryteria polskości w opinii Polaków w latach 1988–2008 a problem włączania obcokrajowców do uczestnictwa w polskiej wspólnocie narodowej. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Sociologica, 38: 149–167. 42. Smith, Anthony. 1991. National Identity. London: Penguin.
43. Smith, Anthony. 2009. Kulturowe podstawy narodów. Przekład Wojciech Usakiewicz. Kraków: Wydawnictwo UJ.
44. Sobolewski, Marek; Sokołowski, Andrzej. 2017. Grupowanie metodą k-średnich z warunkiem spójności. Prace naukowe uniwersytetu ekonomicznego we Wrocławiu, 468: 215–221.
45. Storm, Ingrid. 2018. When does religiosity matter for attitudes to immigration? The impact of economic insecurity and religious norms in Europe. European Societies, 20, 4: 595–620.
46. Szacki, Jerzy. 2004. O tożsamości (zwłaszcza narodowej). Kultura i Społeczeństwo, 48, 3: 9–40.
47. Ścigaj, Paweł. 2012. Tożsamość narodowa. Zarys problematyki. Kraków: Księgarnia Akademicka.
48. Triandafyllidou, Anna. 1998. National identity and the ‘other’. Ethnic and Racial Studies, 21, 4: 593–612.
49. Wagner, Urlich; Julia C., Becker; Oliver, Christ; Thomas F., Pettigrew; Peter, Schmidt. 2012. A longitudinal test of the relation between German nationalism, patriotism, and outgroup derogation. European Sociological Review, 28, 3: 319–332.
50. Wodak, Ruth; de Cillia, Rudolf; Reisigl, Martin; Liebhart, Karin. 2009. The Discursive Construction of National Identity. Edinburgh: Edinburgh University Press.
51. Wysocki, Artur. 2018. Stosunek społeczeństwa polskiego do przeszłości a tożsamość narodowa. Analiza badań sondażowych. Annales Universitatis Mariae Curie-Sklodowska, sectio I–Philosophia-Sociologia, 43, 1: 111–124.
52. Zwet van der, Arno. 2015. Operationalising national identity: the cases of the Scottish National Party and Frisian National Party. Nations and Nationalism, 21, 1: 62–82.
Go to article

Authors and Affiliations

Mateusz Grodecki
1
ORCID: ORCID
  1. Akademia Pedagogiki Specjalnej im. Marii Grzegorzewskiej
3 Transhumanism, Human Nature and Culture: a Preliminary Sociological Contextualization
Markus Lipowicz
Studia Socjologiczne | 2021 | No 4 | 59-81 | DOI: 10.24425/sts.2021.139722
Keywords: transhumanism human nature religion education symbolic universe
Download PDF Download RIS Download Bibtex

Abstract

The main objective of the article is to present a preliminary contextualization of transhumanism on the basis of some of the classical motifs in social theory. In the first section, I critically refer to the most popular definitions of transhumanism and comment on some of the inherent discrepancies within its own techno-progressive agenda. In the second section, I briefly scrutinize some of the critical reactions against the concept of biotechnological human enhancement with regard to its paradoxical appeal to religion, its ambivalent stance towards education, and to the concept of human nature. Finally, I confront the cultural implications of transhumanism by applying Émile Durkheim’s critique of modern humanism as well as Peter L. Berger’s and Thomas Luckmann’s theory of symbolic universes. In general, I interpret transhumanism as an anthropological paradigm shift that entails a cultural recentering of late-modern societies on the basis of a new, technology-centered symbolic universe.
Go to article

Bibliography

1. Annas, George J., Lori B. Andrews, Rosario M. Isasi. 2002. Protecting the Endangered Human: Toward an International Treaty Prohibiting Cloning and Inheritable Alterations. American Journal of Law & Medicine, 28, 2-3: 101–132.
2. Archer, Margaret S. 1995. Realist Social Theory: the Morphogenetic Approach. Cambridge: Cambridge University Press.
3. Archer, Margaret S. 1996. Culture and Agency. The Place of Culture in Social theory. Cambridge: Cambridge University Press.
4. Babich, Babette. 2017. Nietzsche’s Posthuman Imperative: On the “All-too-Human” of Transhumanism. In: Y. Tuncel, ed. N ietzsche and Transhumanism: Precursor or Enemy? Newcastle: Cambridge Scholars Publishing, 101–132.
5. Bardziński, Filip. 2014. Transhumanism and Evolution. Considerations on Darwin, Lamarck and Transhumanism. Ethics in Progress, 5, 2: 103–115.
6. Beck, Ulrich. 1992. Risk Society. Towards a New Modernity. M. Ritter (Trans.). London: Sage Publications.
7. Becker, Philipp V. 2015. Der neue Glaube and die Unsterblichkeit. Transhumanismus, Biotechnik und digitaler Kapitalismus. Wien: Passagen Verlag.
8. Berger, Peter L. Thomas Luckmann. 1991. The Social Construction of Reality. A Treatise in the Sociology of Knowledge. London: Penguin Books.
9. Bostrom, Nick. 2003. Human Genetic Enhancements: A Transhumanist Perspective. The Journal of Value Inquiry, 37, 4: 493–506.
10. Bostrom, Nick. 2004. Transhumanism: The World’s Most Dangerous Idea? Betterhumans. www.nickbostrom.com/papers/dangerous.html (retrieved: 19.02.2021).
11. Bostrom, Nick. 2005a. A History of Transhumanist Thought. Journal of Evolution and Technology, 14(1): 1-25.
12. Bostrom, Nick. 2005b. Transhumanist Values. Journal of Philosophical Research, 30 (Supplement): 3–14.
13. Bostrom, Nick. 2005c. In Defense of Posthuman Dignity. Bioethics, 19, 3: 202–214.
14. Bostrom, Nick. 2008. Why I Want to be a Posthuman when I Grow Up. In: B. Gordijn, R. Chadwick, eds. Medical Enhancement and Posthumanity. The International Library of Ethics, Law and Technology 2(1). Dordrecht: Springer, 107–136.
15. Bostrom, Nick. 2013. Existential Risk Prevention as Global Priority. Global Policy, 4, 1: 15–31.
16. Campa, Riccardo. 2009. Transhumanism and Epistemology. Swissfuture. Magazin für Zukunftsmonitoring, 2: 18–22.
17. Casey, Timothy K. 2005. Nature, Technology, and the Emergence of Cybernetic Humanity. In: H. W. Baillie, T. K. Casey, eds. Is Human Nature Obsolete? Genetics, Bioengineering, and the Future of the Human Condition. Cambridge: The MIT Press, 35–65. 18. Chernilo, Daniel. 2014. The idea of philosophical sociology. The British Journal of Sociology, 65, 2: 338–357.
19. Cole-Turner, Ronald. 1993. The New Genesis. Theology and the Genetic Revolution. Louisville: Westminster/John Knox Press. 20. Durkheim, Émile. 1995. T he Elementary Forms of Religious Life. K. E. Fields (Trans.). New York: The Free Press.
21. Durkheim, Émile. 2003. The Rules of Sociological Method and Selected Texts on Sociology and its Method. Translated by W. D. Halls. Basingstoke: Palgrave Macmillan.
22. Durkheim, Émile. 2005. The Evolution of Educational Thought. In: K. Thompson, ed. Readings from Emile Durkheim, M. A. Thompson (Trans.). London & New York: Routledge, 130–137.
23. Ferrando, Francesca. 2013. Posthumanism, Transhumanism, Antihumanism, Metahumanism, and New Materialisms. Existenz. An International Journal in Philosophy, Religion, Politics, and the Arts, 8, 2: 26–32.
24. Foucault, Michel. 2005. The Order of Things. An Archeology of the Human Sciences. London and New York: Routledge.
25. Fukuyama, Francis. 2002. Our Posthuman Future. Consequences of the Biotechnology Revolution. New York: Farrar, Straus and Giroux.
26. Fukuyama, Francis. 2004. Transhumanism. Foreign Policy, 144: 42–43.
27. Fuller, Steve. 2011. Humanity 2.0. What it Means to be Human Past, Present and Future. Basingstoke: Palgrave Macmillan.
28. Fuller, Steve. 2019. Nietzschean Meditations. Untimely Thoughts at the Dawn of the Transhuman Era. Basel: Schwabe Verlag.
29. Fuller, Steve, Veronika Lipińska. 2014. The Proactionary Imperative. A Foundation for Transhumanism. Basingstoke: Palgrave Macmillan.
30. Geraci, Robert. 2014. Technology and Religion. In: W. S. Bainbridge & M. C. Roco, eds. Handbook of Science and Technology Convergence. Cham: Springer International Publishing, 907–917.
31. Giddens, Anthony. 1971. “The ‘Individual’ in the Writings of Émile Durkheim.” European Journal of Sociology, 12, 2: 210–228.
32. Gilbert, Margaret. 1994. “Durkheim and social facts.” In:W. S. F. Pickering, H. Martins, eds. Debating Durkheim. London and New York: Routledge, 86–109.
33. Goldberg, Steven. 2009. “Does the Wall Still Stand? The Implications of Transhumanism for the Separation of Church and State.” Speech at the Workshop on Transhumanism and the Future of Democracy, Templeton Research Lectures at the Arizona State University Center for the Study of Religion and Conflict, 1–6.
34. Habermas, Jürgen. 1987. The Philosophical Discourse of Modernity. Twelve Lectures. F. Lawrence (Trans). Cambridge: Polity Press.
35. Habermas, Jürgen. 2003. The Future of Human Nature. Cambridge: Polity Press.
36. Harrison, Peter, Joseph Wolyniak. 2015. The History of «Transhumanism». Notes and Queries, 62, 3: 465–467.
37. Hefner, Philip, Ann M. Pederson, Susan Barreto. 2015. Our Bodies are Selves. Cambridge: The Lutterworth Press.
38. Hefner, Philip. 1993. The Human Factor. Evolution, Culture, and Religion. Minneapolis: Fortress Press.
39. Hughes, James. 2004. Citizen Cyborg. Why Democratic Societies Must Respond to the Redesigned Human of the Future. Cambridge: Westview Press.
40. Huxley, Julian. 1957. New Bottles for New Wine. London: Chatto & Windus.
41. Jones, Robert A. 2003. „Émile Durkheim.” In: G. Ritzer, ed. The Blackwell Companion to Major Classical Social Theories. Oxford: Blackwell Publishing, 194–238.
42. Jones, Susan S. 2001. Durkheim Reconsidered. Cambridge: Polity Press.
43. Klichowski, Michał. 2015. “The end of Education, or what do Trans-Humanists dream of,” Standard Journal of Educational Research and Essay, 3, 6: 136–138.
44. Leidenhag, Mikael. 2020. Saved through Technology: Exploring the Soteriology and Eschatology of Transhumanism. Religion Compass, 14: 1–9.
45. Lilley, Stephen J. 2013. Transhumanism and Society: The Social Debate Over Human Enhancement. Dordrecht: Springer.
46. Lindemann, Gesa. 2009. Das Soziale von seinen Grenzen her denken. Göttingen: Velbrück Wissenschaft.
47. Lukes, Steven. 1972. Émile Durkheim. His Life and Work – a Historical and Critical Study. New York: Harper & Row.
48. Manzocco, Roberto. 2019. Transhumanism: Engineering the Human Condition. History, Philosophy and Current Status. Chichester: Springer.
49. Matthewman, Steve. 2011. Technology and Social Theory. Basingstoke: Palgrave Macmillan.
50. More, Max. 1990. Transhumanism: Towards a Futurist Philosophy. Extropy, 6: 6–12.
51. More, Max. 1993. Technological self-transformation: Expanding personal extropy, Extropy, 10: 15–24.
52. More, Max. 2013. The Philosophy of Transhumanism. In: M. More, N. Vita-More, eds. T he Transhumanist Reader: Classical and Contemporary Essays on the Science, Technology, and Philosophy of the Human Future. Chichester: Wiley-Blackwell, 3–17.
53. Nahm, Torsten. 2013. Transhumanismus: Die letzte große Erzählung. In: M. J. Sun, ed. Reader zum Transhumanismus. Norderstedt: Books on Demand, 11–21.
54. Prisco, Giulio. 2013. Transcendent Engineering. In: M. More, N. Vita-More, eds. The Transhumanist Reader: Classical and Contemporary Essays on the Science, Technology, and Philosophy of the Human Future. Chichester: Wiley-Blackwell, 234–240.
55. Ranisch Robert, Stefan L. Sorgner. 2014. Introducing Post- and Transhumanism. In: R. Ranisch, S. L. Sorgner, eds. Post- and Transhumanism. An Introduction. Frankfurt am Main: Peter Lang, 7–27.
56. Rawls, Anne W. 1996. Durkheim’s Epistemology: The Neglected Argument. American Journal of Sociology, 102: 430–482.
57. Rosa, Hartmut. 2013. Social Acceleration. A New Theory of Modernity. J. Trejo-Mathys (Trans.). New York: Columbia University Press.
58. Ross, Jeremy A. 2016. Durkheim and the Homo Duplex: Anthropocentrism in Sociology. Sociological Spectrum, 37, 1: 1–9.
59. Ruhloff, Jörg. 2012. Nur durch Erziehung Mensch? Pädagogische Korrespondenz, 45: 7–19.
60. Sagoff, Mark. 2005. Nature and Human Nature. In: H. W. Baillie, T. K. Casey, eds. Is Human Nature Obsolete? Genetics, Bioengineering, and the Future of the Human Condition. Cambridge: The MIT Press, 67–98.
61. Sandberg, Anders. 2013. Morphological Freedom. In: M. More, N. Vita-More, eds. The Transhumanist Reader: Classical and Contemporary Essays on the Science, Technology, and Philosophy of the Human Future. Chichester: Wiley-Blackwell, 56–64.
62. Sandel, Michael J. 2007. The Case against Perfection. Ethics in the Age of Genetic Engineering. Cambridge: The Belknap Press of Harvard University Press.
63. Singer, Monika. 2002. Was vom Transhumanismus übrigbleibt. Virus, Naturbeherrschung und Technikphilosophie. Medien & Zeit, 2: 5–19.
64. Sorgner, Stefan L. 2014. Pedigrees. In: R. Ranisch, S. L. Sorgner, eds. Post- and Tran-shumanism. An Introduction. Frankfurt am Main: Peter Lang, 29–47.
65. Sorgner, Stefan L. 2015. The Future of Education: Genetic Enhancement and Metahumanities. Journal of Evolution and Technology, 25, 1: 31–48.
66. Sorgner, Stefan L. 2020. On Transhumanism. S. Hawkins (Trans.). University Park, Pennsylvania: The Pennsylvania State University Press.
67. Sovacool, Benjamin K., David J. Hess. 2017. Ordering theories: Typologies and conceptual frameworks for sociotechnical change. Social Studies of Science, 47, 5: 703–750.
68. Tuncel, Yunus, ed. 2017. Nietzsche and Transhumanism. Precursor or Enemy. Newcastle upon Tyne: Cambridge Scholars Publishing.
69. Weber, Max. 2005. The Protestant Ethic and the Spirit of Capitalism. T. Parsons (Trans.). London and New York: Routledge.
70. Winner, Langdon. 1986. The Whale and the Reactor. A Search for Limits in an Age of High Technology. Chicago and London: The University of Chicago Press.
71. Winner, Langdon. 1983. Technologies as Forms of Life. In: R. S. Cohen, M. W. Wartofsky, eds. Epistemology, Methodology, and the Social Sciences, Boston Studies in the Philosophy of Science, 71. Dordrecht: Springer, 249–263.


Go to article

Authors and Affiliations

Markus Lipowicz
1
ORCID: ORCID
  1. Jagiellonian University
4 Targeted Society: Should Sociology Theorize Marketing?
Anna Giza
Studia Socjologiczne | 2021 | No 4 | 83-108 | DOI: 10.24425/sts.2021.139723
Keywords: marketing group advocacy needs’ industry
Download PDF Download RIS Download Bibtex

Abstract

In this text, I argue that sociology can only really understand the social impact of marketing by theorizing it as a powerful system of practices legitimized by a comprehensive cultural concept. In the first section, I discuss the specific time and place of the birth of marketing. In the second part, I discuss the essence of that truly Copernican revolution (Keith 1960). In the third section, I present the ‘need-related’ industry that emerged in the frame of the founding idea. Finally, I discuss a basic marketing tool: segmentation. Selecting the target group for a branded offer is one of the key marketing commandments and reaching that group is the key marketing task. Hence, marketing engages in (re) creating and bringing to light target groups, which it then supports, talks with, and listens to. This means that marketing has taken the role of advocating and mediating groups’ existence (Latour 2005), engaging in this task over one trillion US dollars annually.
Go to article

Bibliography

1. Appudarai, Arjun. 2006. The Thing Itself. Public Culture, 18, 1: 15–22. DOI: 10.1215/08992363-18-1-15.
2. Arnould, Eric J., Thompson, Craig J. 2005. Consumer Culture Theory (CCT): Twenty Years of Research. Journal of Consumer Research, 31, 4: 868–882. DOI: 10.1086/426626.
3. Arvidsson, Adam. 2005. Brands: A critical perspective. Journal of Consumer Culture, 5, 2: 235–58. DOI: 10.1177/1469540505053093.
4. Bauman, Zygmunt. 2001. Community: Seeking Safety in an Insecure World. Oxford: Polity.
5. Beane T.P., Ennis D.M. 1987. Market Segmentation: A Review. European Journal of Marketing, 21, 5: 20–42. DOI: 10.1108/EUM0000000004695.
6. Belk, Russell W., Costa, Janeen Arnold. 1998. The Mountain Man Myth: A Contemporary Consuming Fantasy. Journal of Consumer Research, 25 (December), 218–240. DOI: 10.1086/209536.
7. Billig, Michael, Tajfel, Henry. 1973. Social categorization and similarity in intergroup behavior. European Journal of Social Psychology, 3: 27–52. DOI: 10.1002/ ejsp.2420030103.
8. Boorstin, Daniel J. 1973. The Americans: The democratic experience. New York: Random House.
9. Bourdieu, Pierre 2006. O dystynkcji. Społeczna krytyka władzy sądzenia. Trans. Piotr Biłos. Warszawa: Wyd. Naukowe Scholar.
10. Bullmore, Jeremy 1998. Behind the Scenes in Advertising. London: NTC Publications.
11. Chwe, Michael Suk-Young. 2013. Rational Ritual: Culture, Coordination, and Common Knowledge. Princeton University Press.
12. Cook, Karen S., ed. 2001. Trust in Society. New York: Russell Sage.
13. Corstjens, Judith, Corstjens, Marcel. 1995. Store Wars: The Battle for Mindspace and Shelfspace. Chichester: J. Wiley.
14. Cova, Bernard. 1997. Community and consumption: Towards a definition of the “linking value” of product or services. European Journal of Marketing, 31, 3/4: 297–316. DOI: 10.1108/03090569710162380.
15. Dichter, Eric. 1964. Handbook of Consumer Motivations: The Psychology of the World of Objects. New York: McGraw Hill.
16. Douglas, Mary. 2007. Czystość i zmaza. Trans. Marta Bucholc. Warszawa: PIW.
17. Douglas, Mary, Isherwood, Baron. 2021. The World of Goods: Toward an anthropology of consumption. London and New York: Routledge.
18. Drucker, Peter Ferdinand. 1957. Landmarks of tomorrow: A report on the new. NY: Harper &Brothers.
19. Drucker, Peter Ferdinand. 1973. Management: Tasks, Responsibilities, Practices. New York: Harper & Row.
20. Durkheim, Emile. 1916/1965. The Elementary Forms of the Religious Life. New York: The Free Press.
21. Durkheim, Emile. 1982. The Rules of Sociological Method. New York: The Free Press.
22. Edelstein, Michael. 2008. War and the American Economy in the Twentieth Century. Cambrodge: Cambridge University Press.
23. Elias, Norbert. 1980. Przemiany obyczajów w cywilizacji Zachodu. Trans. Tadeusz Zabłudowski. Warszawa: PWN.
24. Feldwick, Paul. 2002. What is Brand Equity, Anyway? London: NTC Publications.
25. Foedermayr, Eva K., Diamantopoulos, Adamantios. 2008. Exploring the construct of segmentation effectiveness: Insights from international companies and experts. Journal of Strategic Marketing, 16, 2: 129–156. DOI: 10.1080/09652540801981579.
26. Fogel, Gyonguyi Konyu, Hailey, Victoria. 2011. Segmentation Strategies for Targeting Subcultures with Value Proposition. In: Roy D.P., Trimble C., Singh M., eds. The Impact of Technology on Marketing’s Value Proposition. Proceedings from the Annual Conference of the American Management Association.
27. Giza, Anna. 2017. Uczeń czarnoksiężnika, czyli społeczna historia marketingu. Warszawa: Wydawnictwo Uniwersytetu Warszawskiego.
28. Gorbatov, Sergey, Khapova, Svetlana N., Lysova, Evgenia I. 2018. Personal Branding: Interdisciplinary Systematic Review and Research Agenda, Frontiers in Psychology, 9 (November): 1–17. DOI: 10.3389/fpsyg.2018.02238.
29. Grazia, Victoria de. 2005. Irresistible Empire. America’s Advance through Twentieth-Century Europe. Cambridge, Massachusets–London, England: The Belknap Press of Harvard University Press.
30. Halawa, Mateusz. 2013. Tylu Polaków naraz widzie